A360
Atlas Özet✦ Atlas AI
01
Yumurta üretici fiyatlarındaki %40'a varan artış, maliyet baskısını ve sektörün zararına dikkat çekiyor.
02
Şubat ayında başlayan 'Mayıs Çukuru' ve artan ihracat izni, piyasadaki fiyat hareketliliğini anlamak için kritik.
03
Sektör temsilcileri, yaşananların 'zam' olmadığını vurgularken, maliyetlerin hala karşılanamadığı belirtiliyor.
Atlas AI
Türkiye'nin önde gelen yumurta üretim bölgeleri Kayseri ve Afyon'da üretici fiyatlarında dikkate değer bir artış yaşanıyor. 6 Nisan ile 18 Mayıs tarihleri arasında üreticinin eline geçen fiyatlar yüzde yirmi ila yüzde kırk arasında değişen oranlarda yükseldi. Bu durum, sektörde genellikle Nisan sonu ve Mayıs ortasında hissedilen ve 'Mayıs Çukuru' olarak adlandırılan talep düşüşü döneminin bu yıl beklenenden çok daha erken başladığını ve hala devam ettiğini gösteriyor.
Sektörün Beklenmedik Gidişatı
Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, mevcut fiyat artışlarının bir 'zam' olmadığını, aksine Şubat ayından bu yana devam eden ciddi zararların bir kısmını telafi etme çabası olduğunu belirtti. Afyon, piyasada fiyatların yükseldiği yönündeki algıya karşın, üreticiler açısından durumun hala zorlu olduğunu vurguladı. Hatta sektörün, 'Mayıs Çukuru' olarak bilinen dönemin en derin aşamasını Şubat ayında yaşadığını ifade etti.
Afyon, o dönemde ihracatın daralmasıyla üreticilerin ürünlerini çok düşük fiyatlara satmak veya elden çıkarmak zorunda kaldıklarını anlattı. Birim başına fiyatların 5,50 TL'den 2,50–2,80 TL seviyelerine kadar gerilediğini belirten Afyon, bugünkü artışın dahi maliyetin altında kaldığını söyledi. Mevcut üretim maliyetinin yaklaşık 10 yumurta başına 4,25 TL’ye ulaştığına dikkat çekildi.
İhracatın Fiyatlara Etkisi ve Maliyet Baskısı
Üretici fiyatlarındaki son yükselişin temel sebebinin talepteki bir artıştan ziyade, ihracat kısıtlamalarındaki gevşeme olduğu belirtildi. Nisan sonu itibarıyla aylık 1.000 ton seviyesine kadar düşen ihracat izninin 5.000 tona yükseltilmesi, iç piyasada elde kalan ve bayatlama riski taşıyan ürünlerin yurt dışına gönderilmesini sağladı. Bu durumun, sektöre bir nebze soluk aldırdığı ancak bunun 5 katlık bir artış olarak algılanmaması gerektiği vurgulandı.
Normal şartlarda ayda 10.000 ton ve üzeri ihracat kapasitesine sahip olan sektörün, mevcut sınırlamaların hafiflemesiyle kısmen rahatladığı ifade edildi. Ancak bu gelişmenin, perakende fiyatlara üretici fiyatlarıyla doğru orantılı olarak yansımayabileceği de Afyon tarafından dile getirildi. Ayrıca, beyaz et sektörüyle yumurta sektörünün sıkça karıştırıldığına ve her iki sektörün dinamiklerinin birbirinden farklı olduğuna dikkat çekildi.
