Pekin’in duyurduğu 200 uçaklık sipariş, beklentilerdeki 500 uçaklık paketin altında kalarak Boeing hisselerinde ani düşüşe yol açtı; detaylar açıklanana dek piyasa temkinli.
Çin havacılık pazarı büyüklüğü ve artan talep, hem Boeing hem Airbus için uzun vadeli fırsatlar sunuyor; siyasi zirveler alım kararlarını doğrudan etkiliyor.
Resmi sözleşme metninin, uçak modellerinin ve teslimat takvimlerinin açıklanması sektördeki belirsizliği azaltacak; takip edilecek kilit veri bu üç unsur olacak.

Atlas AI
Boeing Çin ilişkilerinde yeni bir gelişme: Pekin’in 200 adet uçak siparişini kabul ettiği duyuruldu; sipariş türü ve teslimat takvimi hâlâ açıklanmadı.
Önemli gelişme ve piyasa tepkisi
ABD Başkanı Perşembe günü Fox News programında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 200 uçak siparişi verdiğini açıkladı. Reuters, anlaşmanın ayrıntılarının kamuoyuna henüz tam yansımadığını bildirdi.
Bu duyurunun ardından Boeing hisseleri aynı gün işlem saatlerinde yüzde 4,1 geriledi. Piyasa hareketi, yatırımcıların beklenen kapsamlı bir paket umudunun gerisinde kalan açıklamayı değerlendirmesiyle ilişkilendirildi.
Müzakerelerin kapsamı ve tarihsel bağlam
Müzakerelerin bir önceki haber akışına göre yaklaşık 500 uçağı kapsayacağı belirtilmişti; bu rakam içinde 737 MAX tipi dar gövdeli uçakların öne çıktığı iddia edilmişti. Ayrıca zirve sonrası geniş gövdeli uçaklara yönelik ek siparişlerin gündeme gelmesi bekleniyordu.
Çin havacılık pazarı küresel anlamda ikinci büyük pazar konumunda ve son yıllarda Airbus ile Boeing arasında rekabet keskinleşti. Uzmanlar, ülkenin artan seyahat talebini karşılamak için her iki üreticiden de alım yapması gerektiğini ve yaklaşık 1.000 yeni uçağa ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Geçmiş anlaşmalar ve siyasi boyut
2017 Kasım ayında yapılan önceki yüksek profilli görüşmede Çin, Boeing’den 300 uçak siparişi vermeyi kabul etmişti; sonraki dönemde ilişkiler bozulunca teslimatlar sınırlı kaldı ve büyük kısmı kargo uçaklarından oluşan 51 sipariş gerçekleşti. Analistler, siyasi zirvelerin yüksek profilli uçak siparişlerinin açıklanmasında belirleyici rol oynadığını vurguluyor.
BNP Paribas havacılık yatırım analisti Matt Akers, daha fazla sipariş gelebileceğini ancak yatırımcıların mevcut açıklamayı beklentilerin altında değerlendirdiğini söyledi. Ayrıca sipariş edilen uçakların hangi taşıyıcılar tarafından kullanılacağının teslimata yakın dönemde netleştiği ifade ediliyor.
Trump yönetimi ticari görüşmelerde müttefik ve ortak ülkeler üzerinde Boeing alımlarını artırma yönünde diplomatik baskı uyguluyor. ABD’den üst düzey yöneticiler de görüşmelerde yer aldı ve bu tür ziyaretlerin anlaşma olasılığını artırdığı değerlendiriliyor.
Detayların belirsizliği, teslimat takvimi ve hangi modellerin sipariş edildiği konusunda netlik sağlanana kadar piyasa ve sektör oyuncuları temkinli kalacak. İzlenecek bir sonraki adım, resmi sözleşme duyurusu ve siparişlerin model dağılımı ile teslimat takviminin açıklanması olacaktır.