Türkiye'nin cari açığı 7,5 milyar dolarla endişe yarattı

Türkiye’nin cari işlemler dengesi Şubat ayında 7,5 milyar dolar açık verdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verileri, açığın finansmanında resmi rezervlerin belirgin rol oynadığını gösterdi. Aynı ay resmi rezervler 10,63 milyar dolar azaldı ve bu tablo, cari açığın önemli bölümünün rezerv kullanımıyla karşılandığına işaret etti.

Şubat verisiyle birlikte yıllıklandırılmış cari açık yaklaşık 35,4 milyar dolara çıktı. Cari dengeyi aşağı çeken ana kalem, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı oldu. Dış ticaret açığı 7,48 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti ve ithalatın ihracatı aşması cari denge üzerindeki baskıyı sürdürdü.

Hizmetler dengesi ise döviz girişini destekleyen ana kanal olmaya devam etti. Şubat ayında hizmetler dengesinden net giriş 2 milyar doların üzerinde gerçekleşti. Bu kalemde seyahat gelirleri 1,84 milyar dolar, taşımacılık gelirleri 1,21 milyar dolar net katkı verdi.

Enerji ve altın hariç çekirdek denge, manşet açığa göre daha sınırlı bir bozulmaya işaret etti. Bu hesaplamaya göre cari açık 1,46 milyar dolara geriledi. Veriler, açığın önemli kısmının enerji ve altın gibi fiyatı oynak kalemlerden kaynaklandığına dair sinyal üretti.

Finans hesabı tarafında sermaye akımları karışık bir görünüm sundu. Portföy yatırımlarında 780 milyon dolarlık net giriş kaydedildi. Yabancı yatırımcılar hisse senedinde 932 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) tarafında 366 milyon dolar net alım yaptı.

Buna karşılık doğrudan yatırımlarda 138 milyon dolarlık net çıkış görüldü. Doğrudan yatırım, daha uzun vadeli ve üretim kapasitesiyle ilişkili olduğu için bu kalemdeki zayıflama, finansman kompozisyonu açısından izleniyor. Aynı dönemde bankalar, genel hükümet ve diğer sektörler toplamda 1,7 milyar doların üzerinde net kredi kullanımı gerçekleştirdi.

Politika açısından kritik başlık, cari açığın hangi kaynakla finanse edildiği ve bunun rezerv dinamiklerine etkisi olarak öne çıkıyor. Rezerv düşüşü, dış şoklara karşı tampon kapasitesini ve kur oynaklığına duyarlılığı artırabilen bir kanal olarak takip ediliyor. Önümüzdeki dönemde cari dengenin seyri; turizm sezonunun gelir performansı, küresel enerji fiyatlarının yönü ve sermaye girişlerinin vade yapısına bağlı kalmayı sürdürecek.

Türkiye ekonomisinde cari denge, büyüme kompozisyonu ve enerji ithalatı bağımlılığıyla yakından ilişkili bir gösterge olarak izleniyor. Hizmet gelirleri özellikle turizm sezonunda cari açığı dengeleyebilen bir unsur olsa da, dış ticaret açığındaki genişleme ve finansmanda rezerv kullanımının artması, makro-finansal istikrar tartışmalarında belirleyici olmaya devam ediyor.

Ülke Etkisi: Rezerv kullanımıyla finansman, dış şoklara karşı tamponu ve para politikasının manevra alanını etkileyebilir. Turizm gelirleri ve enerji fiyatları, cari denge üzerinden büyüme ve enflasyon dinamiklerine aktarım kanalı oluşturabilir.

Sektör Etkisi: Enerji ithalatına duyarlı sektörlerde maliyet kanalı öne çıkarken, turizm ve taşımacılık gibi hizmet ihracatı yapan alanlar döviz kazandırıcı rolünü artırabilir. Finansman kompozisyonunda portföy akımlarının ağırlığı, şirketlerin dış finansmana erişim koşullarını etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: Rezervlerdeki düşüş ve finansman kalitesi, kur ve ülke risk primi üzerinden fiyatlamaya yansıyabilir. Portföy girişleri kısa vadede tahvil ve hisse piyasalarında likiditeyi etkilerken, doğrudan yatırım eğilimi orta vadeli beklentiler kanalını etkileyebilir.